Aftrekbare kosten in box 1

De huidige inkomstenbelasting kent sinds haar invoering slechts zeer beperkte mogelijkheden voor aftrek van arbeidskosten voor een werknemer. Tegenwoordig bestaat alleen nog de reisaftrek. Dat werknemers kosten van hun werk niet kunnen aftrekken, wordt veel bekritiseerd. Met name veelgenoemd is de situatie waarin iemand wordt ontslagen en een advocaat in de arm neemt om zijn baan en inkomen te behouden. Die advocaatkosten zijn dan niet aftrekbaar. In deze zaak ging het om een dga die privé aansprakelijk was gesteld voor schulden van zijn failliete bv. Hij wilde de advocaatkosten die nodig waren om zich tegen die aansprakelijkheid te verzetten in zijn aangifte inkomstenbelasting aftrekken van zijn inkomen. De belastingdienst weigerde die aftrek.

DGA kan in privé gemaakte advocaatkosten niet aftrekken

De dga is door schuldeisers van de failliete bv in zijn hoedanigheid van bestuurder aansprakelijk gesteld voor schulden van de failliete bv. Vanwege de gerechtelijke procedures daarover moest de dga zijn advocaat betalen. In de aangifte vpb van de holding (die bestuurder was van de failliete bv, welke holding ook aansprakelijk was gesteld) heeft de dga alle advocaatkosten afgetrokken. De inspecteur heeft die aftrek voor de helft gecorrigeerd omdat de inspecteur vond dat de helft van de advocaatkosten betrekking had op de privé-aansprakelijkheid en slechts de andere helft op de aansprakelijkheid van de holding.

Vervolgens wilde de dga het privégedeelte van de advocaatkosten aftrekken van zijn belastbaar inkomen uit werk en woning. De dga trok deze aan privé toegerekende kosten af in 2012, terwijl de kosten waren gemaakt in 2011.De inspecteur weigerde de aftrek in 2012 omdat deze kosten geen verband hielden met de inkomsten in 2012. De inspecteur vindt dat het privégedeelte van de advocaatkosten niet aftrekbaar is omdat deze kosten niet zijn gemaakt voor het behoud, de inning of verwerving van inkomen. Maar als de kosten in 2011 zouden zijn afgetrokken, zou de aftrek ook zijn gesneuveld omdat voor de dga als werknemer in dat jaar op grond van de wet evenmin aftrek mogelijk zou zijn geweest.

De beslissing van de rechter

Het Hof vindt dat de dga het privégedeelte van de advocaatkosten niet in aftrek kan brengen op zijn box1-inkomen. De dga heeft alleen inkomsten uit eigen woning en resultaat uit overige werkzaamheden. Het Hof vindt niet dat de dga aannemelijk heeft gemaakt dat de advocaatkosten zijn gemaakt voor het behoud, de inning of verwerving van die inkomsten

Conclusie

Advocaatkosten die een dga maakt vanwege een aansprakelijkheidstelling zijn niet aftrekbaar. Als de kosten bovendien pas in een later jaar worden afgetrokken, sneuvelt de aftrek al om die reden. Juist vanwege deze aftrekbeperking, zou het in een situatie zoals deze, waarin de holding bestuurder is van een werkmaatschappij, wellicht wel mogelijk zijn om de aftrek volledig bij de bv te claimen. Wanneer de holding al bij het aangaan van de dienstbetrekking met de dga schriftelijk verklaart de dga voor toekomstige aansprakelijkheden te vrijwaren. Dat is dan een zakelijke afspraak van de bv, die in het bedrijfsleven ten aanzien van bestuurders van grote ondernemingen ook vaak wordt gemaakt. De kans op daadwerkelijke aftrek wordt dan een stuk groter.